ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਮਹੱਤਵ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਰਦੀਯ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਵ?
ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੇ ਨੌਂ ਸਰੂਪਾਂ—ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ, ਚੰਦਰਘੰਟਾ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ, ਸਕੰਦਮਾਤਾ, ਕਾਤਿਆਯਨੀ, ਕਾਲਰਾਤਰੀ, ਮਹਾਗੌਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ—ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਬੁਰਾਈ ਉੱਤੇ ਚੰਗਿਆਈ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ, ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ, ਜਾਗਰਣ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮਾਂ ਵੀ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੇਠ ਲਿਖੀ ਵਿਧੀ ਅਪਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ:
- ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੋ।
- ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਤਸਵੀਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
- ਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਓ।
- ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੁੱਲ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
- ‘ਓਮ ਦੁੰ ਦੁਰਗਾਯੈ ਨਮ‘ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ 108 ਵਾਰ ਜਾਪ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਦੁਰਗਾ ਚਾਲੀਸਾ ਜਾਂ ਦੁਰਗਾ ਸਪਤਸ਼ਤੀ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੋ।
- ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਪਰਿਵਾਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੋ।
ਧਿਆਨ ਰਹੇ ਕਿ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਰੰਪਰਾ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ 9 ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਭੋਗ ਲਗਾਈਏ?
ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਹਰ ਦਿਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ। ਜਾਣੋ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਹੱਤਵ।
1. ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ — 11 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਘਿਓ ਜਾਂ ਘਿਓ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਮਿਠਾਈ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਂ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਦੂਜਾ ਦਿਨ — 12 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ
ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਿਸ਼ਰੀ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿਣੀ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ, ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦੇ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
3. ਤੀਜਾ ਦਿਨ — 13 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਚੰਦਰਘੰਟਾ ਨੂੰ ਸਾਹਸ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4. ਚੌਥਾ ਦਿਨ — 14 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ
ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਮਾਲਪੂਏ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਕੁਸ਼ਮਾਂਡਾ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5. ਪੰਜਵਾਂ ਦਿਨ — 15 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਸਕੰਦਮਾਤਾ
ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਕੇਲੇ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਸਕੰਦਮਾਤਾ ਨੂੰ ਮਮਤਾ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਾਤ੍ਰਿਤਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6. ਛੇਵਾਂ ਦਿਨ — 16 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ
ਛੇਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਕਾਤਿਆਯਨੀ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਬੁਰਾਈ ਵਿਰੁੱਧ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
7. ਸੱਤਵਾਂ ਦਿਨ — 17 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ
ਸੱਤਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਗੁੜ ਜਾਂ ਗੁੜ ਤੋਂ ਬਣੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਨੂੰ ਡਰ, ਅਗਿਆਨਤਾ ਅਤੇ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
8. ਅੱਠਵਾਂ ਦਿਨ — 18 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ
ਅੱਠਵੇਂ ਦਿਨ ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਮਾਂ ਨੂੰ ਨਾਰੀਅਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਿਨ ਕੰਜਕ ਪੂਜਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਮਹਾਗੌਰੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਖਦ ਜੀਵਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
9. ਨੌਵਾਂ ਦਿਨ — 19 ਅਕਤੂਬਰ, ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਧਾਨ ਦੇ ਲਾਵੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਖੀਲ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਾ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਮਹੱਤਵ: ਮਾਂ ਸਿੱਧੀਦਾਤਰੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੌਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਮਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
- ਪੂਜਾ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
- ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਆਪਣੀ ਵਰਤ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ।
- ਗੁੱਸੇ, ਝਗੜੇ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਨਸ਼ੇ ਅਤੇ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਲਗਾਓ।
- ਵਰਤ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿਓ।
ਇਹ ਨਿਯਮ ਧਾਰਮਿਕ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਪਰਿਵਾਰਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਵਰਾਤਰੀ ‘ਚ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਖਾਸ ਮਹੱਤਵ?
ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਭੋਗ ਲਗਾਉਣਾ ਸ਼ਰਧਾ, ਸਮਰਪਣ ਅਤੇ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਰ ਦਿਨ ਵੱਖਰਾ ਭੋਗ ਅਰਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਮਾਂ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰੂਪਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੀ ਆਸਥਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵ ਸਾਫ਼-ਸਫ਼ਾਈ, ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਨਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲੋੜਵੰਦਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
