ਭਾਵੇਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਔਸਤ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹੀ, ਪਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ AQI 200 ਤੋਂ ਪਾਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਸਾਹ ਸਬੰਧੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਲਈ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ 3 ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਖ਼ਰਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਪਲਬਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦਾ AQI ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਹਾ:
- ਵਿਵੇਕ ਵਿਹਾਰ: 235
- ਆਰਕੇ ਪੁਰਮ: 223
- ਨਰੇਲਾ: 217
CPCB ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 201 ਤੋਂ 300 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ AQI ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਹ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵੀ ਪੜ੍ਹੋ : Diwali 2026 Date: ਦੀਵਾਲੀ 8 ਜਾਂ 9 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ? ਜਾਣੋ ਸਹੀ ਤਾਰੀਖ਼
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ PM 2.5 ਬਣਿਆ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਹਵਾ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ 60 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 55 ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਉਪਲਬਧ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 30 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ’ਤੇ PM 2.5 ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਰਿਹਾ।PM 2.5 ਬਹੁਤ ਬਰੀਕ ਕਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, PM 10 ਵਿੱਚ ਧੂੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕਣ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
AQI 164 ਦਾ ਕੀ ਮਤਲਬ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਸਿਹਤ ’ਤੇ ਅਸਰ
CPCB ਦੇ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ AQI ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
| AQI ਪੱਧਰ | ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ |
|---|---|
| 0–50 | ਚੰਗੀ |
| 51–100 | ਤਸੱਲੀਬਖ਼ਸ਼ |
| 101–200 | ਦਰਮਿਆਨੀ |
| 201–300 | ਖ਼ਰਾਬ |
| 301–400 | ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ |
| 401–500 | ਗੰਭੀਰ |
ਦਿੱਲੀ ਦਾ AQI 164 ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਹਵਾ ਦਰਮਿਆਨੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਵੀ ਦਮਾ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ-NCR ‘ਚ GRAP ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ ਲਾਗੂ
ਦਿੱਲੀ-NCR ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਣ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਗ੍ਰੇਡੇਡ ਰਿਸਪਾਂਸ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ (GRAP) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੜਾਅ 21 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।ਇਸ ਤਹਿਤ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਉਪਾਅ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਟਲਾਂ, ਰੈਸਟੋਰੈਂਟਾਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਪਰੋਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੋਲੇ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੰਦੂਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਰੋਕ ਵਰਗੇ ਕਦਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਡੀਜ਼ਲ ਜਨਰੇਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ’ਤੇ ਵੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਜ਼ਰੂਰੀ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਛੋਟਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ, ਸਵੇਰੇ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਈ ਠੰਢ
ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ NCR ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਮਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 16 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਐਤਵਾਰ ਸਵੇਰੇ ਹੋਈ ਹਲਕੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਕੁਝ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, 27 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਤਾਪਮਾਨ 16 ਤੋਂ 31 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਸਮਾਨ ਸਾਫ਼ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਅੰਸ਼ਕ ਬੱਦਲਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 29 ਅਤੇ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਗਰਜ-ਚਮਕ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ 17 ਤੋਂ 19 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹਵਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸੁਧਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਹ ਮੌਸਮੀ ਹਾਲਾਤਾਂ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨ?
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਵਰਤਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵੱਧ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬਾਹਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਕਸਰਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਦਮਾ ਜਾਂ ਸਾਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ।
- ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਢੁਕਵਾਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮਾਸਕ ਵਰਤੋ।
- ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ CPCB ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ AQI ਡੈਸ਼ਬੋਰਡ ਤੋਂ ਵੇਖੋ।
ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ AQI 167 ਤੋਂ ਘਟ ਕੇ 164 ’ਤੇ ਆਉਣਾ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਸੁਧਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਵੇਕ ਵਿਹਾਰ, ਆਰਕੇ ਪੁਰਮ ਅਤੇ ਨਰੇਲਾ ਵਰਗੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ AQI 200 ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਅਜੇ ਵੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ’ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਪਾਅ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਹਿਣਗੇ।
