ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ EPF ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ ਸੰਗਠਨ (EPFO) ਤਹਿਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਵਰੇਜ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਸੀਮਾ ₹15,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹25,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
16 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਸ਼ਵਨੀ ਵੈਸ਼ਨਵ ਨੇ ਕੈਬਨਿਟ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨਾਲ 51 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧੂ ਕਰਮਚਾਰੀ EPFO ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਪਹਿਲਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਹ ਲਾਜ਼ਮੀ PF ਕਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ।
12 ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵਧੀ EPF ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ
EPF ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸੀਮਾ ₹15,000 ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਸਤੰਬਰ 2014 ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।ਹੁਣ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਇਸ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ₹25,000 ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਤਨਖਾਹ ਪੱਧਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ PF ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤਨਖਾਹ ₹15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਵਰੇਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨਵੀਂ ਸੀਮਾ ਨਾਲ ₹15,000 ਤੋਂ ₹25,000 ਵਾਲੇ ਤਨਖਾਹ ਵਰਗ ਦੇ ਵਾਧੂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਰਸਤਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇਗਾ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿੰਨੇ ਖਰਚੇ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ?
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖਰਚੇ ਬਾਰੇ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
| ਵੇਰਵਾ | ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਰਕਮ |
|---|---|
| ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲਾਨਾ ਬਜਟ ਸਹਾਇਤਾ | ₹10,250 ਕਰੋੜ |
| ਨਵਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰਚਾ | ₹11,339 ਕਰੋੜ |
| ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਖਰਚਾ | ₹56,696 ਕਰੋੜ |
ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ‘ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚਰਚਾ ਹੋਈ ਸੀ। ਖਰਚਾ ਵਿੱਤ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 16 ਜੂਨ 2026 ਨੂੰ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਸੀ।
EPF, EPS ਅਤੇ EDLI ਕੀ ਹਨ?
EPFO ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਨਾਲ ਯੋਗ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1. EPF: ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਬੱਚਤ
ਕਰਮਚਾਰੀ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ (Employees’ Provident Fund) ਇੱਕ ਬੱਚਤ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਲਕ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਦਾਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ।ਇਹ ਰਕਮ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੇ PF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਯੋਗ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਢਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
2. EPS: ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਨਸ਼ਨ
ਕਰਮਚਾਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (Employees’ Pension Scheme) ਯੋਗ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।ਪੈਨਸ਼ਨ ਦੀ ਰਕਮ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ-ਯੋਗ ਤਨਖਾਹ, ਯੋਗ ਸੇਵਾ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਵਧਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਧਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
3. EDLI: ਬੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਕਰਮਚਾਰੀ ਡਿਪਾਜ਼ਿਟ-ਲਿੰਕਡ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ (Employees’ Deposit Linked Insurance) EPF ਮੈਂਬਰਾਂ ਲਈ ਬੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੈ।
ਯੋਗ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਨਾਮਜ਼ਦ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬੀਮਾ ਲਾਭ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਹੁਣ ਹਰ ₹25,000 ਤਨਖਾਹ ਵਾਲੇ ਮੁਲਾਜ਼ਮ ਦਾ PF ਕੱਟੇਗਾ?
ਇਹ ਸਵਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ₹25,000 ਦੀ ਸੀਮਾ EPF ਤਹਿਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਕਵਰੇਜ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਹ ਹਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ‘ਤੇ PF ਕੱਟਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਹੈ।
PF ਦੀ ਗਣਨਾ ਲਈ ਮੰਨੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਤਨਖਾਹ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਯੋਗਦਾਨ ਨਿਯਮ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।ਕਿਸੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ₹25,000 ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਸ ਦੇ PF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ₹25,000 ਰਕਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਕੀ ਮੁਲਾਜ਼ਮਾਂ ਦੀ ਇਨ-ਹੈਂਡ ਸੈਲਰੀ ਘਟੇਗੀ?
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ PF ਕਵਰੇਜ ਮਿਲੇਗੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ PF ਯੋਗਦਾਨ ਕੱਟਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਇਨ-ਹੈਂਡ ਸੈਲਰੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, PF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਬੱਚਤ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇਗੀ।ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਅਸਲ ਤਨਖਾਹ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਅਸਰ ਉਸ ਦੇ ਤਨਖਾਹ ਢਾਂਚੇ, ਯੋਗਦਾਨ ਦੀ ਗਣਨਾ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਵੱਲੋਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
ਕੀ ਪੁਰਾਣੇ PF ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ?
ਨਵੀਂ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਧੂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ।ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ EPFO ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੇ PF ਖਾਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪਵੇਗਾ, ਇਹ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ।ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਜਾਂ PF ਬੈਲੈਂਸ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਧ ਜਾਵੇਗਾ।
EPFO ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਿੰਨੇ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਹਨ?
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, EPFO ਦੇ ਲਗਭਗ 7.98 ਕਰੋੜ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੈਂਬਰ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਲਗਭਗ 7.68 ਲੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਰਮਚਾਰੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ (EPS) ਤਹਿਤ ਲਗਭਗ 82 ਲੱਖ ਪੈਨਸ਼ਨਰ ਲਾਭ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ।ਨਵੀਂ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਕਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ?
ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ 16 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਰਤ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਤੇ EPFO ਵੱਲੋਂ ਲੋੜੀਂਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ।ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਧਿਸੂਚਨਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਬਾਰੇ EPFO ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਤੋਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, EPF ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਸੀਮਾ ₹15,000 ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ₹25,000 ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਲੱਖਾਂ ਵਾਧੂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ PF, ਪੈਨਸ਼ਨ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਰ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਲਾਭ ਉਸ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਨਿਯਮਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ।
