ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ਕਿਉਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦਾ ਮਹਾਨ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਈ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹੱਲ, ਨਗਰ, ਹਥਿਆਰ ਅਤੇ ਰਥ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਸਨ।
ਇਸੇ ਮਾਨਤਾ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਿਨ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ, ਹੁਨਰ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਕਮਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕੀ ਬਣਾਇਆ ਸੀ?
ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਕਈ ਅਦਭੁੱਤ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੰਕਾ, ਦੁਆਰਕਾ ਨਗਰੀ, ਇੰਦਰਪੁਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਵਿਆ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਰਥ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਲਾ, ਸ਼ਿਲਪਕਾਰੀ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਹੁਨਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ‘ਤੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਪੂਜਾ?
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ਮੌਕੇ ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਦੁਕਾਨਾਂ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਕਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ਾਸ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ, ਮਸ਼ੀਨਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮਕੈਨਿਕ, ਤਰਖਾਣ, ਲੁਹਾਰ, ਵੈਲਡਰ, ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਾਰੀਗਰ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਅਤੇ ਕੰਮ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਠਿਆਈਆਂ ਵੀ ਵੰਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਹੈ ਮਹੱਤਵ?
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਤਿਉਹਾਰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਦਿਨ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕੰਮ ਦੀ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਨਹੀਂ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।ਇਹ ਦਿਨ ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਖੇਤਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ?
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਹੁਨਰ, ਤਕਨੀਕ, ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡੇ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਲੋਕ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਜੀ ਅੱਗੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ, ਤਰੱਕੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
