ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਧਨਤੇਰਸ ਜਾਂ ਧਨ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ, ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕੁਬੇਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਬਰਤਨ ਖਰੀਦਣ ਨੂੰ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨਤੇਰਸ 2026 ਕਦੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ?
ਸਾਲ 2026 ਵਿੱਚ ਧਨਤੇਰਸ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਪੰਚਾਂਗ ਵੇਰਵਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 7 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 10:47 ਵਜੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ 6 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਧਨਤੇਰਸ ਮਨਾਉਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦੀਵੇ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹੱਤਤਾ ਹੈ।
ਧਨਤੇਰਸ 2026 ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ
ਧਨਤੇਰਸ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਮੁਹੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ:
- ਧਨਤੇਰਸ ਦੀ ਤਾਰੀਕ: 6 ਨਵੰਬਰ 2026, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ
- ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਸ਼ੁਰੂ: 6 ਨਵੰਬਰ, ਸਵੇਰੇ 10:30 ਵਜੇ
- ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਸਮਾਪਤ: 7 ਨਵੰਬਰ, ਸਵੇਰੇ 10:47 ਵਜੇ
- ਪੂਜਾ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਮਾਂ: ਸ਼ਾਮ 6:02 ਤੋਂ 7:57 ਵਜੇ ਤੱਕ
- ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ: ਸ਼ਾਮ 5:33 ਤੋਂ 8:09 ਵਜੇ ਤੱਕ
- ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਕਾਲ: ਸ਼ਾਮ 6:02 ਤੋਂ 7:57 ਵਜੇ ਤੱਕ
- ਅਭਿਜੀਤ ਮੁਹੂਰਤ: ਸਵੇਰੇ 11:36 ਤੋਂ ਦੁਪਹਿਰ 12:24 ਵਜੇ ਤੱਕ
ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਸ਼ੁਭ?
ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦਿਨ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਘਰ ਲਿਆਉਣ ਨਾਲ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
1. ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ: ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਜਾਂ ਸਿੱਕੇ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
2. ਪਿੱਤਲ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਬਰਤਨ: ਇਸ ਦਿਨ ਪਿੱਤਲ, ਤਾਂਬੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਬਰਤਨ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3. ਸਾਬਤ ਧਨੀਆ: ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਸਾਬਤ ਧਨੀਆ ਖਰੀਦਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
4. ਝਾੜੂ: ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਦਿਨ ਝਾੜੂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਵੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਗਰੀਬੀ ਦੂਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
5. ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ: ਦੀਵਾਲੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਖਰੀਦਣਾ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
6. ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ: ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਦੀਵੇ ਖਰੀਦਣਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਘਰ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ?
ਜਿੱਥੇ ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
- ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ: ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਨਮਕ: ਇਸ ਦਿਨ ਨਮਕ ਖਰੀਦਣਾ ਅਸ਼ੁੱਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਤੇਲ ਅਤੇ ਘਿਓ: ਕਈ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਿਨ ਤੇਲ ਅਤੇ ਘਿਓ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਤਿੱਖੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ: ਚਾਕੂ, ਕੈਂਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਾਰਦਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਰੀਦਣਾ ਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ।
- ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ: ਧਨਤੇਰਸ ‘ਤੇ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚਣ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ।
ਧਨਤੇਰਸ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ?
ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦੌਰਾਨ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕਲਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਧਨਤੇਰਸ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਧਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਦਿਵਸ ਵਜੋਂ ਵੀ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਯੁਰਵੇਦ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਦਿਨ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਬਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦਿਨ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
