ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਚਾਰਜ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਚੀਨ ਦੇ CE-25A ਜਹਾਜ਼ ਨੇ ਕਦੋਂ ਭਰੀ ਪਹਿਲੀ ਉਡਾਣ?
ਚੀਨ ਦੇ CE-25A ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਨੇ 14 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਸ਼ਾਨਡੋਂਗ ਸੂਬੇ ਦੇ ਬਿਨਝੋਊ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਉਡਾਣ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਜਹਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਇਲਟ ਅਤੇ ਇੱਕ ਫਲਾਈਟ ਟੈਸਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਇਸ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੀ ਜਹਾਜ਼ ਨਿਰਮਾਤਾ ਕੰਪਨੀ COMAC ਨੇ ਬੈਟਰੀ ਕੰਪਨੀ CATL, ਸ਼ੰਘਾਈ ਜਿਆਓਟੋਂਗ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਭਾਰ ਲਗਭਗ 10 ਟਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 19 ਯਾਤਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੀ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਰੇਂਜ 400 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਰੂਜ਼ ਸਪੀਡ 300 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
10 ਪੱਖਿਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਉੱਡਦਾ ਹੈ ਜਹਾਜ਼
CE-25A ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਸ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ‘ਤੇ ਲੱਗੇ 10 ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪੱਖੇ ਹਨ। ਦੋਵਾਂ ਖੰਭਾਂ ‘ਤੇ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਪੱਖੇ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਪੱਖੇ ਬੈਟਰੀ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੋਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਜਦੋਂ ਮੋਟਰਾਂ ਪੱਖਿਆਂ ਨੂੰ ਘੁੰਮਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਹਵਾ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਵੱਲ ਧੱਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲਈ ਤਾਕਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ‘ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਿਡ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋ ਵੱਡੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਈ ਛੋਟੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਪੱਖਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਘਟੇਗਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ?
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਅਨੁਕੂਲ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਵਾਇਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਬਾਲਣ ਸਾੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਕ ਗੈਸਾਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਉਡਾਣ ਦੌਰਾਨ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਰ ਵੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਅਸਲ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਫਾਇਦਾ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਬੈਟਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚਾਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਬਿਜਲੀ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟਾਂ?
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਮੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਮਕੈਨੀਕਲ ਹਿੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਕੁਝ ਖਰਚੇ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਹਵਾਈ ਟਿਕਟਾਂ ਸਸਤੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਕਈ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਬੈਟਰੀਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਖਰਚਾ, ਚਾਰਜਿੰਗ ਸਹੂਲਤਾਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ।
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ?
ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਬਣਾਉਣਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਬੈਟਰੀ ਦਾ ਭਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਸਟੋਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਊਰਜਾ ਹੈ।
ਜਹਾਜ਼ ਨੂੰ ਉਡਾਣ ਭਰਨ, ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਤਰਨ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਊਰਜਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੈਟਰੀ ਦਾ ਹਲਕਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਵੱਧ ਊਰਜਾ ਸਟੋਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਜਾਂਚ, ਵਪਾਰਕ ਉਡਾਣਾਂ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਚਾਰਜਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਵੀ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹਨ।
ਕੀ ਬਦਲ ਜਾਵੇਗੀ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਦੁਨੀਆ?
ਚੀਨ ਦਾ CE-25A ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਹਵਾਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਖੋਲ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਵਪਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਰਤਣ ਲਈ ਹੋਰ ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਜਹਾਜ਼ ਰਵਾਇਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲੈ ਲੈਣਗੇ, ਪਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਬੈਟਰੀ ਨਾਲ ਉੱਡਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਵਾਈ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਸਤਾ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾ ਸਕਣਗੇ।
