ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੀਤੇ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ 17 ਹਜ਼ਾਰ ਮੈਗਾਵਾਟ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਰੋਪੜ ਦੇ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸੁਪਰ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਕਮੀ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਪਾਵਰਕਾਮ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਹੋਰ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣੀ ਪੈ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਤਰੁਣਪ੍ਰੀਤ ਸੌਂਧ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ 12 ਤੋਂ 14 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਵਰਕੱਟ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਰੋਪੜ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਈ ਅਤੇ ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਬਿਜਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਰੋਪੜ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ
ਰੋਪੜ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਪਲਾਂਟ ਦੇ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ’ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੀਆਂ। ਇੱਕ ਯੂਨਿਟ 133 ਮੈਗਾਵਾਟ ਅਤੇ ਦੂਜੀ 65 ਮੈਗਾਵਾਟ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤਾਰੀਖ ਬਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨੀ ਲੋੜੀਂਦੀ ਹੈ।
ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਦਾਅਵਾ—ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ ਪਾਵਰਕੱਟ
ਬਿਜਲੀ ਮੰਤਰੀ ਤਰੁਣਪ੍ਰੀਤ ਸੌਂਧ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ 12 ਤੋਂ 14 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕੱਟ ਨਹੀਂ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਰੋਪੜ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਕੋਈ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਆਈ।ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਮੁਤਾਬਕ, ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਹ ਬਿਆਨ 12 ਤੋਂ 14 ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਪਹਿਲਾਂ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ‘ਚ ਬੰਦ ਹੋਏ ਸਨ ਯੂਨਿਟ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਤਲਵੰਡੀ ਸਾਬੋ ਅਤੇ ਰਾਜਪੁਰਾ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਯੂਨਿਟਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਬੰਦ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਉਤਪਾਦਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਿੰਤਾ ਵਧੀ ਸੀ।
ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਿੱਜੀ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਰੋਪੜ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟ ਦੀਆਂ ਦੋ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਉਤਪਾਦਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ’ਤੇ ਮੁੜ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ 71 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਧੀ
ਮਹੀਨੇਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਵਿੱਚ 12,025 ਮੈਗਾਵਾਟ ਸੀ, ਜੋ ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 17,277 ਮੈਗਾਵਾਟ ਹੋ ਗਈ।ਸਤੰਬਰ ਵਿੱਚ 13 ਤਾਰੀਖ਼ ਤੱਕ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗ 16,598 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਗ 13,127 ਮੈਗਾਵਾਟ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿੱਤੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 26 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 17,423 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਸਿਖਰ ਮੰਗ ਦਰਜ ਹੋਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਦਰਜ 17,277 ਮੈਗਾਵਾਟ ਦੀ ਪਿਛਲੀ ਸਿਖਰ ਮੰਗ ਤੋਂ 146 ਮੈਗਾਵਾਟ ਵੱਧ ਹੈ।
ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 13 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਖਪਤ ਵਿੱਚ 14 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ
ਕੁੱਲ ਬਿਜਲੀ ਖਪਤ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਵਾਧਾ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 13 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 46,696 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਨਿਟ (MUs) ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖਪਤ 41,072 MUs ਸੀ। ਇਸ ਮੁਤਾਬਕ ਕੁੱਲ ਖਪਤ ਵਿੱਚ 14 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ।
ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਅੰਕੜੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਨ:
- ਜੁਲਾਈ: ਖਪਤ 9,362 MUs ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 10,765 MUs ਹੋਈ—ਲਗਭਗ 15 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ।
- ਅਗਸਤ: ਖਪਤ 8,265 MUs ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 10,340 MUs ਹੋਈ—ਲਗਭਗ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ।
- ਸਤੰਬਰ, 13 ਤਾਰੀਖ਼ ਤੱਕ: ਖਪਤ 2,478 MUs ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 4,237 MUs ਹੋਈ—ਲਗਭਗ 71 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵਾਧਾ।
ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਤੰਬਰ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਪਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ 13 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਦੀ ਖਪਤ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਲੋੜ
ਜਦੋਂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਯੂਨਿਟਾਂ ਬੰਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਮੰਗ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਬਿਜਲੀ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਪਾਵਰਕਾਮ ਕੇਂਦਰੀ ਪੂਲ ਤੋਂ ਵਾਧੂ ਬਿਜਲੀ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਮੰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉਪਲਬਧ ਉਤਪਾਦਨ, ਬਾਹਰੋਂ ਖਰੀਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਯੂਨਿਟਾਂ ਦੇ ਮੁੜ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੰਕੜੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।
